Gedrag als ‘topje van de ijsberg’ bij hoogsensitieve kinderen

Ouders noemen vaak ‘gedragsverandering van hun kind’ als ik vraag wat ze graag anders willen zien. Herken jij ook dat je de woede-aanvallen van je kind graag ziet verdwijnen? Of dat je wil dat je kind zich leert focussen of minder bepalend gedrag laat zien? Je hebt wellicht al van alles geprobeerd…

Verandering begint bij het onderzoeken wat de achtergrond is van het gedrag. Waarom laat je kind dit gedrag zien? Een kind heeft altijd een goede intentie met zijn/haar gedrag. Een kind met woede-aanvallen heeft behoefte om te ontladen. Een kind wat zich vastklampt aan de ouder, heeft behoefte aan bescherming.
Onderliggend speelt mogelijk overprikkeling of (faal)angst.

Hoogsensitieve kinderen hebben de eigenschap dat ze veel waarnemen, gevoelig zijn voor sferen en dat ze informatie diepgaand verwerken. Ze koppelen nieuwe informatie aan wat ze al weten en aan eerdere ervaringen. Ze hebben een groot reflectief vermogen en willen het graag goed doen.

Hieronder een schematische weergave van het gedrag van het kind en onderliggende processen. De ijsberg bestaat uit 2 delen. Een zichtbaar deel wat boven het water ligt en een onzichtbaar deel wat onder het water ligt.

Het zichtbare deel is het gedrag wat je waarneemt bij het kind.
Het onzichtbare deel bestaat uit 3 lagen; “Kind heeft behoefte aan”, “Achtergrond van het gedrag” en “Eigenschappen van hoogsensitief persoon/kind”. Het onzichtbare deel geeft mogelijke verklaringen voor het gedrag van het kind.

Gedrag van hoogsensitief kind

De volgende stappen hebben positieve invloed op gedragsverandering;

  • De eerste stap om tot gedragsverandering te komen is dat ouders en leerkrachten zicht hebben op de achtergrond van het gedrag. Ook het kind kan zichzelf hierin leren begrijpen. Dan ontstaat er vaak al rust en begrip.
  • Een tweede stap is om je kind helpen om overprikkeling en onderprikkeling te signaleren en weer in balans te komen. Wanneer raakt de emmer vol? Waar komt het kind van tot rust? Waar krijgt het energie van?
  • Daarnaast kan een kind leren om op een passende manier behoeftes aan te geven. Kinderen hebben volwassenen nodig om dit te leren.
    Het is zo waardevol als een kind zelf kan aangeven; ‘ik heb nog even een knuffel nodig om tot rust te komen. Daarna wil ik weer spelen.’ Of ‘ik ben heel druk in mijn hoofd. Mag ik douchen?’.


Wanneer je kind dit kan, dan staat het volledig in zijn/haar kracht! Kan het plezier beleven en de talenten van hoogsensitiviteit benutten.

Deze talenten liggen vaak op het gebied van creativiteit, ‘out of the box denken’ en zorgzaam zijn. Ze kunnen intens genieten van samenzijn, muziek en/of omgang met dieren.

Wil jij meer weten hoe je je hoogsensitief kind helpen in zijn/haar kracht te staan? Neem dan contact met mij op.

Ida Aantjes

Ida Aantjes

Coaching bij hoogsensitiviteit
en opvoedvragen